انواع سلول های عصبی

دکتر حیدر ستایش

 

 

   
   

               www.isaarsci.ir

   
         

 

 

 

 
 

 


نورون ها را از لحاظ میلین دار بودن و نبودن، قطر فیبر و عملکرد و شکل ظاهری تقسیم بندی می کنند که در ذیل به شرح آن ها می پردازیم.

 

عملکرد


عملکردی نورون ها را می توان به سه دسته ی نورون های حسی، نورون های حرکتی و نورون های رابط یا بینابینی تقسیم بندی کرد:


نورون های حرکتی پیام عصبی را از مراکز فرماندهی به سمت هدف که می تواند سلول ماهیچه و یا یک غده باشد منتقل می کند.


 

 

 


 این انتقال داده با استفاده از اختلاف پتانسل و بار الکتریکی است که در دو طرف غشایی سلول عصبی به و جود میاید ممکن می شود این با خروج یا ورود یونهای سدیم پتاسیم به داخل غشایی سلول امکان پذیر خواهد بود . با توجه به اینکه سلولهای عصبی میلین دار هست قطعه ای ارسال می شود . این حصوصیت یعنی ورود و خروج یون از سلول باعث ایجاد بار و درنتیجه جریان می شود . که در ادامه این پژوهش به دنبال این جریان را از سلول عصبی دریافت و با همال پالس الکتریکی به ماهیچه یا سلول عصبی محیطی رساند.
 نورون حسی همان نورونی است که در نخاع قرار دارد و پیام های حسی را به سمت مراکز فرماندهی ارسال می کند.

نورون های رابط یا بینابینی به دو دسته تقسیم می شوند:


1) نورون هایی که آکسون آن ها هرگز ماده خاکستری را ترک نمی کند و فاقد میلین هستند و فقط در ماده خاکستری ارتباط بین قسمت های مختلف را بر قرار می کند. به این نورون ها، نورون رابط ناحیه ای نیز گفته می شود.


2) نورون هایی که شبیه نورون های حرکتی بوده و پیام را از یک قسمت سیستم عصبی مرکزی به جای دیگرمی برند. این نورون ها می توانند دارای میلین باشند. به نورون ها ، نورون های رابط فرافکن گفته می شود.

از نظر ظاهری:


بر اساس شکل ظاهری نورون ها را به تک قطبی، تک قطبی کاذب، دوقطبی، چندقطبی تقسیم بندی می کنند.
در نورون تک قطبی، از یک قسمت سلولی یک شاخه خارج می شود و بعد به چند شاخه تقسیم می گردد.
در نورون تک قطبی کاذب: قسمت خارج شده از سلول به دو شاخه تقسیم می شود و به شکل T در می آید.
 
در نورون های چند قطبی نیز چندین شاخه از آن ها خارج می شود.

از نظر میلین دار بودن یا نبودن و قطر:

از این منظر به سه دسته تقسیم بندی می شوند:


نورون های میلین دار A که دارای بیشترین قطرند و بیشترین سرعت انتقال پیام را نیز دارند.
نورون های میلین دار B  که در سیستم عصبی خودکار دیده می شوند.
نورون های بدون میلین C که کمترین قطر را داشته و در نتیجه کم ترین سرعت را نیز دارا می باشند.
هر کدام از این انواع نورن های A,B,C تسیم بندی می شوند که خارج از حوصله این طرح است.

سلول های گلیال:


این سلول ها در لابه لای نورون ها قرار دارند و نقش محافظتی دارند. تعداد آن ها 15-10 برابر نورون هاست. این سلول ها نیز به دو قسمت محیطی و مرکزی تقسیم بندی می شوند.


نوع محیطی همان سلول های شوان هستند در ساختن میلین در رشته  های عصبی محیطی نقش دارند.


نوع مرکزی به سه دسته تقسیم بندی می گردد:


 الف) میکروگلیا:
همان سلول های ماکروفاژی اند که هم در ماده خاکستری و هم در ماده سفید دیده می شوند و دارای زواید زیاد هستند.


ب) اولیگودندروسیت ها:
این سلول ها نیز هم در ماده سفید و هم در ماده خاکستری قرار دارند. آن هایی که در ماده سفید هستند کارشان ساختن میلین برای سلول های سیستم عصبی مرکزی است.


ج) آستروسیت ها:
ین سلول ها از بقیه سلول ها بزرگ ترند و تعدا آن ها نیز بیشتر است و دارای اعمالی مانند ترمیم سیستم عصبی مرکزی، تغذیه نورون ها، جلوگیری از تداخل سیناپس ها با هم ، حذف پتاسیم های اضافی مایع خارج سلولی، حذف برخی نوروترانسمیترها از شکاف سیناپسی


دو نکته:
1)  روند میلین سازی در سلول های الیگودندروسیت در سیستم عصبی مرکزی به این شکل است که هر کدام چند سلول عصبی را میلین دار می کنند اما در سلول های شوان هر کدام فقط یک سلول را میلین دار می کنند.


 

 

 

 

 

 

 

   

   
       
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   
   

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  بازگشت به صفحه اصلی  

 

 

 

 

 

 

 

براي اطلاع از به روز رساني سايت  مشترك  شويد

 
 





Powered by WebGozar

 

 

 


Fine Stats